Opbouw van het onderzoek

Dit onderzoek is opgebouwd volgens een stapsgewijze benadering waarin begrijpen, beoordelen en verbeteren elkaar opvolgen. De verschillende perspectieven bouwen op elkaar voort. Hetzelfde onderwerp wordt daarom niet telkens opnieuw behandeld, maar telkens vanuit een ander gezichtspunt benaderd: eerst historisch, vervolgens analytisch, daarna filosofisch, vervolgens vanuit kwaliteit en ten slotte vanuit democratische verbetering.

Perspectief I – Het verhaal van de spanning

In het eerste perspectief wordt de historische ontwikkeling van de democratie beschreven. Daarbij wordt zichtbaar hoe verschillende ideeën over bestuur, samenleving en politieke legitimiteit gedurende de geschiedenis zijn ontstaan en zich hebben ontwikkeld. Centraal staat de blijvende spanning tussen bestuurlijke ordening en maatschappelijke werkelijkheid.

Perspectief IIA – Historische analyse

In dit perspectief wordt onderzocht hoe de fundamentele spanning tussen top-down ordening en bottom-up oordeelsvorming zich historisch heeft ontwikkeld. Daarbij wordt zichtbaar hoe deze spanning heeft doorgewerkt in politieke filosofie, bestuursmodellen en democratische instituties.

Perspectief IIB – Bestuur en werkelijkheid

In dit perspectief verschuift de aandacht naar het functioneren van het huidige democratische bestuurlijke bestel. Centraal staat de vraag hoe bestuur zich verhoudt tot de maatschappelijke werkelijkheid waarop het betrekking heeft. Daarbij worden onder meer de bestuurlijke regelkring, de rol van informatie, de positie van bestuurders, de betekenis van uitvoeringspraktijken en de rol van het maatschappelijk middenveld onderzocht.

Perspectief III – Filosofische herbezinning

In dit perspectief worden de belangrijkste inzichten uit de historische en bestuurlijke analyse samengebracht. De centrale vraag luidt hier: wat leren deze analyses ons over de verhouding tussen democratie, bestuur en werkelijkheid? Dit perspectief bevat de fundamentele inzichten die uit het onderzoek voortkomen.

Perspectief IV – Kwaliteit van het democratische bestuurlijke bestel

In dit perspectief worden deze inzichten vertaald naar de vraag welke elementen bepalend zijn voor de kwaliteit van een democratisch bestuurlijk bestel. Niet langer staat de analyse centraal, maar de beoordeling. Welke aspecten zijn van wezenlijk belang voor een democratie die verbonden wil blijven met de werkelijkheid waarvoor zij bestaat?

Perspectief V – Democratische verbetering

In dit perspectief worden op basis van de voorgaande analyses, inzichten en kwaliteitsaspecten aanbevelingen geformuleerd voor de verdere versterking van het democratische bestuurlijke bestel. Daarbij staat niet het ontwerpen van een nieuw systeem centraal, maar het verbeteren van de kwaliteit van het bestaande bestel.

Het onderzoek vertrekt vanuit een historische, filosofische en bestuurlijke analyse, maar mondt uiteindelijk uit in een actuele vraag:

Hoe kan de kwaliteit van het democratische bestuurlijke bestel worden versterkt en daarmee bijdragen aan democratische verbetering?

Deze vraag vormt de rode draad die de verschillende perspectieven met elkaar verbindt.

Volgende pagina: Onderzoek verantwoording

Teug naar: Managementsamenvatting