A. Eisen aan bestuurlijke vernieuwing
Een gezamenlijk gedragen bestuurlijke structuur en het acteren volgens de keuzes die daarin zijn gemaakt: op zowel het strategische, als het tactische, als het operationele niveau.
- Een gemeenschappelijke visie over het besturen (voor alle niveaus en in samenhang).
- Een gemeenschappelijke visie over het functioneren als netwerk georganiseerde samenleving (voor alle niveaus en in samenhang).
- Aansluiting tussen de drie besturingsniveaus: het strategisch en het tactische en het operationele niveau.
B. Uitgangspunten voor blijvend succes
- Combinatie van top-down (het wat) en bottom-up (het hoe)
Maximaal moet gebruik gemaakt worden van de expertise in de maatschappij en de organisaties die de maatschappij vorm geven. Niet alles kan en moet vanuit de top vastgesteld worden. Dat heeft te maken met enerzijds het besef bij de top dat de burgers/ medewerkers het belangrijkste assets zijn in de maatschappij/organisaties (wordt wel met de mond beleden, maar onvoldoende waargemaakt). Dit moet resulteren in vertrouwen dat zij de kennis en ervaring hebben om een belangrijke bijdrage te kunnen leveren (niet bedoeld klakkeloos alle orders opvolgen).
Om dit te operationaliseren hanteer ik het denkmodel “het wat, het hoe en het doen” (nadere toelichting). Het wat moet altijd top down worden vastgesteld. Dit moet worden aangevuld met algemene regels voor het hoe. Het hoe moet altijd bottom-up worden vastgesteld, binnen het kader dat door het wat is vastgesteld. Dit geldt voor het gehele traject en op alle niveau’s (volgens het Droste-effect). Opmerking: Dit principe geldt voor zowel hiërarchische als netwerk georiënteerde organisaties. Het verschil zit in de manier waarop het wat en het hoe worden vastgesteld.
“Heb vertrouwen in de kennis en ervaring van anderen.” - Vertrouwen en commitment
De niveaus moeten het vertrouwen krijgen en die niet beschamen. Het vertrouwen dat ze zich ook houden en ook gedragen conform de gemaakte bestuurlijke afspraken(over verantwoordelijkheden en ruimte in het kader van vertrouwen) die gemaakt zijn onder “de eisen voor optimaal besturen”.
“Vertrouwen komt te voet en gaat te paard.” - Bewaakt (controled)
Het gehele proces moet gestuurd en bewaakt worden zowel in de ontwikkelfase als bij de uiteindelijke realisatie door een uitgewerkte en gemeenschappelijk gedragen checkfase (een nadere toelichting). Deze checkfase moet gestoeld zijn op een modern systeem van kwaliteitsbewaking en kwantiteitscontrole tussen producenten/opdrachtnemer en afnemers/opdrachtgevers. Gebaseerd op ISO/TQM/EFQM systematiek en gebaseerd op samenwerking in een netwerk-omgeving van controleerbaar en transparant vertrouwen. Er moet voor gewaakt worden dat dit niet vertaald wordt en ontaard in een afrekening systeem met een tot op de bit nauwkeurige omschrijving van het eindresultaat met gedetailleerd uitgewerkte prestatie indicatoren (werkt niet) die uiteindelijk nooit flexibel genoeg zijn om in de complexe omstandigheden toepasbaar te zijn.
“Vertrouwen is noodzakelijk, maar moet gekoesterd worden met controle.”