Voorwoord

Deze visie gaat alleen over de persoonlijke interne samenwerking binnen de coalitie. Apart aandacht moet daarnaast nog worden besteed aan externe relaties..

We gaan een coalitie aan!!!. Wat is daarvoor nodig ?

De geloofwaardigheid van de politiek is een item dat daarmee samenhangt.Willen we hier positieve vorderingen in maken, moeten we echt werk gaan maken van nieuwe politiek  niet alleen inhoudelijk, maar nog meer in gedrag.

 Globale probleemstelling
Zonder een echt onderzoek te doen naar de redenen van het niet goed functioneren of het mislukken van een coalitie lijken er vijf hoofdoorzaken aan te wijzen (Uitgaande van een meerderheid in de gemeente raad)

1. Intern zijn er strubbelingen tussen de individuele partners in de coalitie. Hoe beter de chemie hoe beter de coalitie kansen. Kernwoord: Interne  Chemie.

2. Het college laat de raad onvoldoende ruimte om invloed op de besluitvorming te hebben. Kernwoord: Raad aan het stuur

3. De achterban kan zich niet vinden in de uitkomsten van de coalitie. Hoe meer commitment bij de achterban hoe beter de kansen voor de coalitie. Kernwoord: Partij Commitment.

4. Onvoldoende samenwerken met en gebruik maken van  alle andere extern betrokken partijen spelen Kernwoord: Participatie Maatschappelijk Middenveld.

5. Het onvoldoende/niet effectief betrekken van de burger en de ineffectieve opstelling bij burgerinitiatieven. Kernwoord: Burgerparticipatie

 Samenvatting :

In deze notitie gaan we alleen in op een van de belangrijkste oorzaken  van het slecht functioneren “van een coalitie “de Interne chemie

We willen een coalitie die stabiel functioneert. Stabiel functioneren heeft als kenmerk dat alle partners zich gelukkig voelen met en in de coalitie. Dat zou impliciet betekenen dat de coalitie de gehele periode naar tevredenheid van alle partners de gehele regeerperiode in stand blijft.  Bovendien zou het ook een basis moeten  zijn voor een vruchtbare samenwerking daarna.

Vooraf moeten er daarom afspraken gemaakt en deze moeten worden bewaakt.

Daarbij is de Perceptie, die ieder afzonderlijk kan hebben, een verstorend element. Dit is dus ook een belangrijk aandachtspunt.

Conclusies/Aanbevelingen.
1. We richten ons op het managen van de volgende aspecten:
* WIN=WIN gevoel
* Fair Play gevoel
* Gedrag aangepast aan Hiërarchie of Netwerk
* Bijbehorend betrouwbaar politiek gedrag

2. Alle aspecten vereisen een strategische en structurele aanpak.

3. Werk altijd gefaseerd van grof naar fijn

4. Werk aan een gemeenschappelijke Perceptie/inzicht in elkaars perceptie

5. Een structurele en regelmatige Evaluatie is de basis voor de borging.

A.  Interne Chemie

Analyse
Een stabiele coalitie kenmerkt zich door de positieve  wil bij de individuele partners om  echt SAMEN te werken. Er moet een hechte onderlinge interactie ontstaan gericht op het creëren van resultaat waar iedereen zich goed bij voelt en op het goede gevoel dat we politiek en intermenselijk goed hebben samengewerkt. Daarvoor geldt dat de partners hun strategie en het bijbehorende gedrag  moeten afstemmen op de strategie en gedrag van de anderen. Dat geeft vertrouwen en is noodzakelijk om de coalitie effectief te laten functioneren.

1. Wat is nodig voor een stabiele coalitie

Invalshoeken
Bij  samenwerken/interactie in een politieke coalitie kan onderscheid gemaakt worden  in  de volgende invalshoeken.

Politiek resultaat
De twee wezenlijke elementen zijn hierbinnen, het WAT= “De inhoud” en het HOE  “het Proces”.

De inhoud:
Uiteindelijk gaat het bij iedere partner om zoveel mogelijk van zijn eigen belang cq politieke standpunt te verwezenlijken. Geaccepteerd moet daarom worden dat de politieke standpunten uiteen lopen en er dus principieel een belangenconflict aanwezig is. Iedere partij heeft zijn eigen perspectief en heeft dus ook gerechtvaardigde eigen belangen, die gerespecteerd moeten worden.

Voor de inhoud geldt  voor alle individuele partners dat ze bij het uiteindelijk resultaat het gevoel moeten hebben dat ze aan hun trekken zijn gekomen.

Kern-resultaat: WIN-WIN gevoel.
Het proces:
Voor het realiseren van de gewenste inhoud is het belangrijk dat het proces ook naar behoren verloopt. Ook hierbij kunnen de ideeën over een effectief proces bij de individuele partners van elkaar verschillen. Uiteindelijk gaat het erom dat het gewenste resultaat wordt bereikt maar er zijn meerdere wegen naar Rome.

Voor het proces geldt voor alle individuele partners dat ze het gevoel moeten hebben dat het spel eerlijk is gespeeld.
Kern-resultaat: Fair Play gevoel

Politiek en intermenselijk gedrag

Het WIN-WIN gevoel en de Fair Play gevoel worden beïnvloed door het gedrag van de individuele Partners tijdens de hele periode in de coalitie.
Twee belangrijke elementen die daarbij een rol spelen  zijn: De omgeving en het bijbehorende gedrag.

De Omgeving:
Voor een goed begrip wordt in deze notitie onderscheid gemaakt in een Hiërarchische omgeving en aan de andere kant een Netwerk omgeving ieder met zijn eigen specifieke en meestal  tegengestelde  kenmerken. Dit onderscheid is een theoretisch onderscheid in de praktijk lopen ze soms door elkaar. De fase waarin het politieke proces zich bevindt en de dan relevante betrokkenen zijn bepalend voor het vaststellen van het type omgeving en het bijbehorende gedrag.

Kern-gedrag: aangepast aan eisen van  Hiërarchie of Netwerk
Opmerking: De kenmerken van Hiërarchie versus Netwerk zijn neergelegd in de bijlage 2: tabel 1,2, 3 en 4. In tabel 5 is nog eens nader ingegaan op de kansen en bedreigingen in een netwerkomgeving.

Kern-voorwaarden: inzicht in verschillen Hiërarchie en Netwerk
Het Gedrag:
Het zal duidelijk zijn dat het gedrag van de individuele partners in de coalitie uiteindelijk bepalend is voor het echt functioneren van een stabiele coalitie.

Hiervoor is nodig dat de individuele partners een positief verwachtingspatroon, dus vertrouwen en een positieve grondhouding naar elkaar hebben en dat gedrag ook koesteren door voortdurend  betrouwbaar te acteren.

Kern-gedrag: Politiek Betrouwbaar acteren
Opmerking: Een zeer  belangrijke rol en een bron van verschil van inzicht is daarbij de Perceptie van de individuele partners  over de omgeving en de daarbij behorende verschillen tussen Hiërarchie en Netwerk omgeving. Die Perceptie speelt een zeer grote rol bij het verwachtingspatroon dat de individuele partners van elkaar hebben.

Kern-voorwaarden: inzicht in elkaars Perceptie

Leren van de fouten
Het zou wel heel naïef zijn als we er van uit gaan dat de bovengenoemde zaken allemaal vanzelfsprekend gaan verlopen. Als we op een nieuwe manier politiek willen bedrijven zal aan het begin niet altijd helder zijn wat dat betekent en zal ook met vallen en opstaan dat zich moeten ontwikkelen.

Kern-gedrag: lerende coalitie

Opmerking: Leren kan je alleen als je op een positief  volwassen manier in de coalitie omgaat met situaties die niet gaan conform de afspraken. Daarvoor is het nodig dat dit regelmatig een onderwerp van bespreking is.

Kern-voorwaarden: regelmatige Evaluatie

2. Wat leert ons de theorie

Belangrijkste conclusies bestuurlijke basis begrippen

Maak onderscheid in WAT je wil bereiken en HOE je het wil bereiken (meerder wegen naar Rome). Of anders gezegd verwar niet het doel en het middel.
Er zijn gedurende de hele coalitie momenten en situaties  waarin het Wat  en HOE zijn vorm krijgt volgens het model van grof naar fijn (Droste model).  Dat kan op een Hiërarchisch manier op of op een Netwerk manier.

Belangrijkste conclusie van netwerk omgeving
Het WAT (de doelstellingen)= Is in de tijd gezien een dynamisch compromis. Het uiteindelijke concrete resultaat (dus de uiteindelijk bereikte  doelstelling) is niet voorspelbaar. Als eerste ontstaat er een doelstelling op basis van een compromis van de coalitie. Op de lange weg naar het eindpunt wordt echter het eindresultaat op allerlei niveaus en op allerlei momenten beïnvloed door meningen en standpunten van alle partners die op die weg betrokken zijn.

Conclusie: het uiteindelijk resultaat is daarom vooraf niet voorspelbaar. En het is dus ook niet wenselijk te denken en te handelen alsof het eindresultaat wel vooraf vast te stellen is (opmerking: geldt wel in een hiërarchisch omgeving). Daarom is het niet alleen wenselijk maar zelfs noodzakelijk om in eerste instantie niet te gedetailleerde afspraken te maken en te accepteren dat latere aanpassingen zullen optreden. Meebewegen.

Conclusies/Aanbevelingen.
We moeten dus aandacht besteden aan de positieve en negatieve aspecten die een rol spelen om een stabiele coalitie te realiseren en te kunnen continueren gedurende een langere periode.

1. Alle aspecten vereisen een strategische en structurele aanpak.
Alle hier behandelde aspecten zijn van wezenlijk belang voor een goede coalitie, dus van strategisch belang en vereisen ook een strategische en structurele benadering. Dat betekent aandacht bij de coalitievorming  en wel vooraf aan  de inhoudelijke besprekingen.  Maar ook gedurende de gehele coalitie periode vereist dit structurele aandacht. Het opnemen in de agenda als vast onderdeel van de coalitiebesprekingen geeft daarvoor een borgings-mogelijkheid.
Opmerking: spelregels en je daaraan houden is de rode draad.

 2. Daarvoor richten we ons op het managen van de strategieën op volgende aspecten:  

WAT: wat willen we bereiken
1. WIN=WIN gevoel
2. Fair Play gevoel

HOE: hoe willen we dat bereiken
3. Gedrag aangepast aan Hiërarchie of Netwerk en bestuurlijke basisbegrippen.
4. Bijbehorend Betrouwbaar politiek gedrag.

DOEN: Afspraken moeten vooraf gemaakt worden. Bij de start moeten voldoende globale afspraken gemaakt worden over die 4 kernbegrippen. Geen aspect mag worden verwaarloosd. Ook of juist voor speciaal ontstane situaties. Wellicht is dit niet allemaal vooraf vast te stellen. Een bewust ontwikkelingstraject is daarvoor een mogelijkheid.

 

3. Werk altijd gefaseerd van globaal naar gedetailleerd.
Start dus op visie niveau en laat de nadere invulling over aan de loop der dingen (meebewegen). Uiteraard wil dat niet zeggen dat je een slachtoffer rol hebt, maar dat de coalitie optimaal acteert in de dynamiek van de complexe samenleving.

 4. Werk aan een gemeenschappelijke Perceptie.
Daarvoor  moet eerst een soort gemeenschappelijk denkkader worden geschapen. Hiermee willen we bereiken dat we elkaar begrijpen en daardoor ook elkaar meer kunnen vertrouwen Dit denkkader moet een bijdrage leveren aan het soepel functioneren van de coalitie om. Het is de basis,  waarvan we vooraf  uit kunnen gaan, waarnaar we kunnen verwijzen en waaraan we achterafkunnen toetsen of de coalitie nog functioneert zoals we wensen. De elementen uit dat kader moeten herkenbaar en bespreekbaar zijn.

Het is handig voor het begrip als we allemaal dezelfde taal spreken.  Frans, Duits Swahili, het doet er niet toe welke keuze, maar kies wel en houd je eraan

Mijn voorstel voor een gezamenlijke  taal als uitgangspunt
* Bestuurlijke basisbegrippen.
* Kennis van de basis werking van een netwerk.
* gezamenlijk vastgestelde spelregels.

5. Borging door een structurele en regelmatige Evaluatie

Evaluatie is een essentieel onderwerp. Het is van belang om een “lerend coalitie” te krijgen om het goede gevoel te kunnen blijven koesteren.

– Doe het tijdig en regelmatig.
– Evalueer het proces, de inhoud en de spelregels.
– Besteed daarbij  ook aandacht aan de nadere detaillering zover dat nodig is voor het.
– Creëer een positieve sfeer.
– Bouw daarmee een record op voor toekomstige samenwerking.