Omhoogdenken met het knikkermodel

Het is het nut van dit model?
Het echte nut van dit model kent twee kanten.
Enerzijds het praktisch omgaan met “omhoog te denken”.Heb je en probleem dat je niet kan oplossen binnen de groene driehoek dan moet je dus eerst via de rode pijl een stapje omhoog doen om vervolgens op zij te kunnen gaan om wel een oplossing te kunnen bedenken. Ik noem dat “omhoogdenken”. Uit de praktijk is gebleken dat het bewust werken met dit model het eenvoudiger kan maken om  “out of the box” te kunnen denken. Een soort AHA erlebnis kan daarbij ontstaan.
Het tweede in de praktijk gebleken voordeel is dat met een enkele term een soort handvat voor een manier van denken kan worden aangegeven.

Wat is het model?

omhoogdenkenDit model is ontstaan uit het ouderwetse spelletje met een bord met spijkers. Laat je een knikker vallen op de bovenste spijker dan valt de knikker naar links of naar rechts. Enzovoort. Na twee keer naar rechts gevallen te zijn kan de knikker alleen nog maar binnen de groene driehoek terecht komen. Wil je bij de rode ster terecht komen zal je eerst weer een spijker omhoog moeten gaan en de rode pijl moeten volgen.

Toepassingsmogelijkheden
Voorbeeld 1 : in een grote organisatie.
Bij problemen in het primaire proces van een afdeling wordt er bijna altijd getracht om dat binnen de afdeling op te lossen. De praktijk heeft geleerd dat als je in ketens werkt de echte oorzaak vaak ligt een afdeling die verder voor in de keten ligt. Je moet hiervoor vaak letterlijk eerst omhoog in de organisatie om gezamenlijk het probleem aan te pakken en vervolgens weer terug naar het primaire proces  om een echte oplossing te realiseren.

Voorbeeld 2: als je beleid wilt formuleren.
De vraag naar nieuw beleid ontstaat vaak als je tegen een aantal situaties aanloopt, waar het bestaande beleid geen goede antwoorden op heeft, of dat de situaties zo nieuw zijn dat er nog geen beleid is. Het is dan handig om na te gaan of  er een bovenliggend gemeenschappelijk aspect te onderkennen is. Dus omhoog denken.
Een uit de praktijk echt platvloers  concreet voorbeeld:  Een sportvereniging met een eigen gebouw, heeft steeds problemen met lekkage in het toilet en ontdekt dat er ook lekkage is bij de wastafels. Dan is er misschien, omhoog denkend, een probleem met een verouderd sanitair. Heb je daarnaast ook daklekkage dan is misschien, omhoog denkend, het gehele gebouw wel verouderd. Is de bestrating onvoldoende en de omrastering ook aan vernieuwing toe, dan wordt het omhoog denkend, tijd om eens een geheel nieuw totaal ontwerp te ontwikkelen. Hiervoor is natuurlijk een financieel plaatje onontbeerlijk en dus omhoog denkend, behoefte aan een langere termijn visie over de toekomst van de vereniging.